Thành lập Quỹ nhà ở quốc gia: Đòn bẩy tài chính thúc đẩy nhà ở xã hội bứt phá
21/05/2026 - Nguyễn Ngọc Hoàng Linh
Thông tin mới nhất từ Bộ Xây dựng cho biết, cơ quan này vừa hoàn thành báo cáo chuyên sâu về lộ trình đẩy mạnh nhà ở xã hội. Tâm điểm của báo cáo hướng vào việc hiện thực hóa mô hình Quỹ nhà ở quốc gia, đồng thời kích hoạt các cơ chế đột phá nhằm phát triển phân khúc nhà ở cho thuê trong thời gian tới.Bức tranh toàn cảnh thị trường nhà ở xã hội
Nhằm hiện thực hóa mục tiêu an cư cho người lao động, các tỉnh thành trên cả nước đang đồng loạt tăng tốc triển khai các dự án nhà ở xã hội, đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý để vận hành hiệu quả mô hình Quỹ nhà ở.
Tính đến thời điểm hiện tại, phân khúc nhà ở xã hội trên phạm vi toàn quốc đã ghi nhận những kết quả lũy kế ấn tượng:
- Tổng số dự án đang triển khai: 781 dự án với quy mô lên đến 720.055 căn hộ.
- Dự án đã hoàn thành đưa vào sử dụng: 231 dự án, cung ứng 180.850 căn.
- Dự án đã khởi công xây dựng: 234 dự án đang thi công với quy mô 233.962 căn.
- Dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư: 316 dự án với quy mô 305.243 căn.

Nhà ở xã hội là giải pháp cân bằng thị trường bất động sản
Với những số liệu thực tế này, tổng lượng dự án hoàn thành, đã khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư tính đến mốc năm 2025 đã xuất sắc hoàn thành 72% chỉ tiêu thuộc Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội của Chính phủ.
Lộ trình khơi thông dòng vốn - Thành lập Quỹ nhà ở
Về phương án thiết lập công cụ tài chính hỗ trợ, Bộ Xây dựng đang tích cực phối hợp cùng Bộ Tài chính xây dựng phương án cấp vốn. Theo đó, hai đơn vị đã đề xuất bố trí nguồn vốn điều lệ cho Quỹ nhà ở Trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 với quy mô lên tới 10.000 tỷ đồng.
Ở quy mô cấp tỉnh, mô hình Quỹ nhà ở địa phương đang ghi nhận những bước chuyển dịch nhanh chóng:
- 13 tỉnh, thành phố: Đã hoàn tất việc thành lập Quỹ và đang trình Hội đồng nhân dân (HĐND) phê duyệt bổ sung nguồn tài chính để đưa quỹ đi vào hoạt động thực tế.
- 20 tỉnh, thành phố: Đang thực hiện các quy trình thủ tục pháp lý để ủy thác, giao nhiệm vụ cho các quỹ tài chính sẵn có tại địa bàn chức năng của Quỹ nhà ở địa phương.

Các nguồn vốn hỗ trợ quỹ nhà ở quốc gia
Liên quan đến phân khúc nhà ở cho thuê, báo cáo tổng hợp từ 23/34 tỉnh thành cho thấy sự phân hóa rõ rệt về nhu cầu. Hiện có 18 địa phương xác nhận tổng nhu cầu thuê nhà ở trong giai đoạn 2026 - 2030 là 71.187 căn. Một số địa phương khác ghi nhận không có nhu cầu hoặc xin hoãn báo cáo để rà soát thực tế sau khi Quỹ nhà ở cấp tỉnh chính thức đi vào vận hành.
Hoàn thiện luật và siết chặt quản lý nhà ở xã hội
Để tạo động lực phát triển bền vững cho chu kỳ mới, Bộ Xây dựng sẽ tập trung triển khai nhóm giải pháp chiến lược sau:
Hoàn thiện thể chế pháp lý: Tập trung nghiên cứu, tối ưu hóa hồ sơ dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Định hướng trọng tâm là luật hóa các cơ chế thí điểm đã vận hành thành công trong thực tiễn, loại bỏ rào cản hành chính để tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp.
Đôn đốc và cấp vốn điều lệ ban đầu: Thúc đẩy các địa phương chưa hoàn thành nhanh chóng thành lập mới hoặc bàn giao nhiệm vụ cho quỹ tài chính hiện hữu. Các tỉnh thành cần ưu tiên bố trí ngân sách địa phương để cấp bổ sung vốn điều lệ ban đầu theo đúng chế tài tại Nghị định số 302/2025/NĐ-CP, giúp hệ thống quỹ có nguồn lực kích hoạt dòng vốn ngay lập tức.
Số hóa và định danh tài sản: Hoàn thành toàn diện việc định danh tài sản trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản theo đúng tinh thần Nghị định số 357/2025/NĐ-CP. Việc liên thông dữ liệu từ trung ương đến địa phương sẽ đảm bảo quy trình xét duyệt đối tượng, điều kiện mua nhà ở xã hội diễn ra nhanh chóng, chính xác và minh bạch.
Phối hợp chống tiêu cực, thao túng thị trường: Bộ Xây dựng sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để điều tra, rà soát và xử lý nghiêm các hành vi lừa đảo, môi giới bất hợp pháp, trục lợi chính sách hoặc làm sai lệch hồ sơ mua bán, thuê mua nhà ở xã hội. Đây là giải pháp then chốt nhằm thiết lập môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người dân có nhu cầu thực.

Bộ Xây dựng đề xuất siết chặt vấn đề "sang tay" nhà ở xã hội